หยาดเหงื่อแลกเศษเงิน หลุมดำสวัสดิภาพแรงงานไทย
หากความยากจนเป็นแรงผลักดันให้คนกลุ่มหนึ่งต้องขายแรงกายแลกเงินเพื่อปะทังชีวิตและครอบครัวให้อยู่รอด ควรอยู่หรือที่พวกเขาจะต้องขายทั้งชีวิตในราคาที่ถูกแสนถูกเพื่อแลกกับโรคร้ายที่เกิดขึ้นจากการทำงาน ชายคนหนึ่งต้องทำงานในสภาพแวดล้อมที่เต็มไปด้วยอันตรายจากควันพิษและสารเคมีในโรงงานอลูมิเนียมชิ้นส่วนของยานยนต์มาตลอด ดูจากสภาพร่างกายภายนอกเขาก็คนปกติธรรมดา แต่ว่าอวัยวะภายในร่างกายที่ต้องสูดรับสารพิษเป็นเวลายาวนานเริ่มเสื่อมสภาพอย่างถาวร และความปกติภายนอกนี่เองที่ทำให้เขาถูกมองจากคนทั่วไปและนายจ้างว่าขี้เกียจไม่ยอมทำงาน การรักษาตัวในเบื้องต้น แพทย์อาชีวอนามัยสิ่งแวดล้อมวินิจฉัยว่าการป่วยของเขาเนื่องมาจากการได้รับสารเคมีในปริมาณมาเป็นเวลายาวนานในระหว่างการปฏิบัติหน้าที่ แต่เป็นที่น่าแปลกใจว่าเมื่อเขายื่นเรื่องต่อกองทุนเงินทดแทนเพื่อขอรับสิทธิ์การรักษาและค่าชดเชยจากการทุพลภาพเพราะเป็นผู้สูญเสียอวัยวะอย่างถาวร การวินิจฉัยของแพทย์จากกองทุนเงินทดแทนกลับระบุว่าเขาไม่ได้ป่วยด้วยโรคจากการทำงาน แต่เมื่อคณะกรรมการมาตรวจโรงงานก็พบความจริงหลายอย่างจนมีการกลับคำวินิจฉัยอีกครั้ง ว่าป่วยจากการทำงานแน่นอน แต่ ณ วันนี้ เวลาที่จะไปรับการรักษาเขาก็ต้องจ่ายค่ายาเองในราคาที่สูงเกินกว่าจะแบกรับไหว เพราะทางโรงงานไม่ยอมยอมรับ ไม่ยอมทำเรื่องส่งตัวให้เขาไปรับสิทธิในการรักษากับแพทย์เฉพาะทาง ยังมีเรื่องราวของแรงงานหญิงในโรงงานทอผ้าแห่งหนึ่ง ซึ่งพวกเธอก้าวออกมาพร้อมกับปอดที่ค่อยๆ หายไป กับคดีความที่ต้องต่อสู้กับบริษัทมายาวนานกว่า 10 ปี แม้การวินิจฉัยของแพทย์เฉพาะทางในเบื้องต้นจะระบุว่าปอดเธอเสื่อมสมรรถภาพไปถึงร้อยละ 60 และเช่นเดียวกัน ที่การวินิจฉัยของกองทุนทดแทนกลับชี้ว่าเธอไม่ได้ป่วยจากการทำงาน คนงานหลายรายที่ป่วยด้วยโรคจากการทำงาน มักจะขาดโอกาสเข้าถึงการรักษากับแพทย์ผู้เชี่ยวชาญโดยตรง หรือแม้แต่คำวินิจฉัยขั้นสุดท้ายที่พลิกกลับทำให้ไม่ได้รับการช่วยเหลือเรื่องเงินทดแทนจากการเจ็บป่วย หรือบางรายกว่าจะได้รับความช่วยเหลือต้องอาศัยขั้นตอนตามกฎหมายซึ่งอาจต้องใช้เวลายาวนาน และน่าเห็นใจก็ตรงที่ว่า ในระหว่างการต่อสู้เรียกร้องพวกเขาก็ต้องกินต้องอยู่และต้องรักษาตัว โดยมีเงื่อนไขคือความจนผูกมัดอยู่ตลอดเวลา และหากกว่า 13 ล้านคนของแรงงานในระบบที่มีกฏหมายรองรับ ยังต้องทำงานหนักอยู่บนพื้นฐานของความเสี่ยง แล้วจะมีความหมายอะไรที่จะถามหาหลักประกันให้กับอีกกว่า 22 ล้านคนที่อยู่ในฐานะของแรงงานนอกระบบ ติดตามได้ในรายการหลุมดำ ห้าทุ่ม เสาร์ที่ 28 ตุลาคม นี้ ทางโมเดิร์นไนน์ทีวี